Antyk (inaczej starożytność) to epoka, która obejmuje piśmiennictwo od czasów najdawniejszych
(początki piśmiennictwa ok. XIII w. p.n.e.) do V w. n.e. Umowna data końca epoki starożytnej to
476 r. - data upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego.




Piśmiennictwo:

Pismo (alfabetyczne) istnieje od ok. XIII w. p.n.e. Od tego czasu powstawała Biblia, najstarszy
zabytek piśmienniczy tak wielkich rozmiarów. W starożytnej Grecji podstawę tematyczną
literatury stanowi mitologia, podobnie jak Biblia istniejąca w przekazach ustnych od czasów
niepiśmiennych. Na mitologii opierają się dzieła Homera: "Iliada" i "Odyseja" z VIII - VII w p.n.e.

Rozkwit literatury antycznej przypada na okres świetności starożytnej Grecji i Rzymu (tzn. VIII w.
p.n.e. - II w. n.e.). Literatura starożytna stała się wzorem wszystkich póĽniejszych prądów
artystycznych i na długie wieki określiła europejskie kanony piękna. Uznano ją za wzór
doskonały - klasyczny. Klasycyzm narodził się w Grecji, zaś Rzym przejął i odpowiednio
przekształcił ten wzorzec.



Literaturę grecką można podzielić na cztery okresy, biorąc pod uwagę gatunek literacki
dominujący w danym czasie:

- epika (VIII wiek p.n.e.)
- liryka (VII-VI wiek p.n.e.)
- dramat (V wiek p.n.e.)
- epigramat (III wiek p.n.e.)


Podziału literatury dokonał Arystoteles wyróżniając w niej:

- epikę
- dramat
- lirykę


Religia:

W świecie starożytnym panował przeważnie politeizm (wielobóstwo), z wyjątkiem
monoteistycznej (wyznającej jednego Boga) religii judaistycznej. Podstawą wierzeń starożynych
Greków i Rzymian była mitologia, zaś Żydów - Biblia.


Filozofia:

Największymi filozofami starożytności byli Grecy: Platon i Arystoteles, którzy żyli w V w. p.n.e.
w Atenach. Stworzone przez nich systemy filozoficzne - platonizm i arystotelizm - po
przekształceniach funkcjonowały w ciągu kolejnych epok. Również epikureizm i stoicyzm
odgrywały póĽniej znaczącą rolę, zwłaszcza w renesansie.


Lektura dodatkowa:
- T. Sinko, "Zarys literatury greckiej"
- K. Morawski, "Historia literatury rzymskiej"
- J. Kudasiewicz, "Biblia, nauka, historia"