|
|
|
Start Średniowiecze Kronika polska - Gall Anonim
|
Kronika polska - Gall Anonim |
|
Idealny władca jako elitarna odmiana wzorca rycerskiego na przykładzie “Kroniki polskiej” Galla Anonima.
Gall Anonim przedstawia Bolesława Krzywoustego jako idealnego władcę, który:
jest doskonałym rycerzem;
jest przebiegły i roztropny w walce;
jest srogi, sprawiedliwy i szlachetny w stosunku do poddanych;
posiada wspaniałą armię;
z tą samą wnikliwością bada sprawy możnych i biednych;
jest szczodrotliwy(????);
jest postrachem swoich wrogów;
posiada talenty strategiczne, dowódcze i organizacyjne
Związki “Kroniki polskiej” z epiką rycerską
“Kronika polska” opisuje dzieje Polski od Popiela (legendy) do 1113r. Przedstawia jednak najdokładniej okres panowania Bolesława Krzywoustego. Wychwala ona tego króla jako idealnego władcę i rycerza (patrz punkt)
Inne kroniki średniowieczne
Przed kronikami dokonywano zapisków na marginesach ksiąg paschalnych czyli wykazów ruchomych świąt (pierwszy w Polsce taki zabytek to zdanie “(965r. - Dobrawka przybywa do Mieszka”). Z takich zapisków zebranych z całego roku tworzono Roczniki, a z nich w przyszłości powstawały kroniki
“Kronika polska”Galla Anonima - ukończona w 1113 r. Złożona jest z trzech ksiąg (3 - oznaczało doskonałość). Pisana jest prozą rymowaną.
“Kronika Polaków” biskupa Wincentego Kadłubka. Zawiera ona wiele opowieści fikcyjnych dotyczących starożytnych dziejów Polski np. wspomina potyczki armii polskiej z legionami rzymskimi. Występuje w niej kodeks norm moralnych - ma ona uczyć ludzi cnoty i rozwagi. Powstała w XIII w.
Kronika Janka z Czarnkowa - powstała w XIV w. Obejmowała dzieje za panowania Władysława Łokietka. Składały się na nią zapisy dworskich plotek. Pisana jest jak pamiętnik.
“Roczniki czyli kronika Królestwa Polskiego” Jana Długosza. Powstała w XV w. Nowatorstwo kroniki J. Długosza.
autor wykazywał talent pisarski;
autor odnosił się krytycznie do źródeł;
autor odrzucał stronniczość, starał się jako badacz obiektywnie przedstawić fakty;
autor jest prokursorem kolejnej epoki;
było to studium historyczne;
jedyna kronika napisana po polsku
Odzwierciedlenie kultury rycerskiej w literaturze polskiej.
powstanie pieśni o czynach (Chansons de geste) "Zawisza Czarny z Garbowa";
użycie "gesta" czyli czyny przez Galla Anonima w "Kronice polskiej" zawarte;
zostały tam dokonania wybitnych postaci - ujęcie takie odnosi się do epiki rycerskiej
|
|