Marinizm - nurt literacki baroku

Marinizm - nazwa ta pochodzi od nazwiska włoskiego pisarza Gianbattista Marino; marianizm to inaczej kwiecisty barok; odrzucał renesansową harmonię między treścią a formą i kładł nacisk na formę; lubował się w olśniewających konceptach, wymyślnych epitetach i metaforach; stosowano następujące środki artystyczne:

• 1. inwersję czyli szyk przestawny;
  
  
  
  
• 2. paradoks - twierdzenie lub rozumowanie sprzeczne z przyjętym ujęte w błyskotliwą wypowiedź;
  
  
  
  
• 3. alegoria - obrazowe przedstawienie pojęć oderwanych;
  
  
  
  
• 4. anafora - rodzaj powtórzenia polegający na rozpoczynaniu kolejnych zdań i wersów od tych samych wyrazów;
  
  
  
  
• 5. gradacja - (stopniowanie) figura będąca odmianą wyliczenia, polegająca na nagromadzeniu określeń, pojęć lub obrazów i uszeregowaniu ich według stopnia nasilenia lub osłabienia jakiejś cechy;
  
  
  
  
• 6. hiperbola - przesadnia; metafora polegająca na wyolbrzymieniu i przesadnym uwypukleniu pewnych cech;
  
  
  
  
• 7. antyteza - przeciwstawienie; zestawienie pojęć i sądów społecznych lub kontrastowych;
  
  
  
  
• 8. koncept - wyszukane, niezwykłe i zaskakujące pomysły kompozycyjne, obrazowe lub słowne;
  
  
  
  
• 9. oksymoron - związek frazeologiczny obejmujący dwa przeciwstawne znaczeniowo wyrazy;
  
  
  
  
• 10. parafraza - omówienie; zastępowanie zwykłych określeń i nazw równoważnikami znaczniowymi;
  
  
  
  
• 11. pointa - nieoczekiwane i zaskakujące zakończenie;
  
• 12. w Polsce - sarmatyzm
  
  

Kontreformacja


Kontrreformacja to prąd powstały w Kościele katolickim wobec zagrożenia reformacją. Zwołany w celu przeciwstawienia się postępom różnowierstwa sobór trydencki (1545 - 1563) wydał szereg dekretów, a Kościół uformował się wówczas jako organizm polityczny i wypracował na swój użytek ścisłą strategię działania. Dbając o nieskażoność dogmatów, o prawomyślność wiary, wyraźnie określił, co należy uznać za katolickie w dziedzinie nauki, dyscypliny i zwyczajów kościelnych; wytyczył też jasno zasady sztuki, zwłaszcza sakralnej.