Stronnictwa w "Powrocie posła". J. U. Niemcewicza

Julian Ursyn Niemcewicz był wychowankiem Korpusu Kadetów. Zwiedził wiele krajów Europy. W czasie Sejmu Czteroletniego należał do czynnych działaczy stronnictwa patriotycznego. Współredagował "Gazetę Narodową i Obcą". Brał udział w powstaniu kościuszkowskim. Angażował się w życiu politycznym i literackim Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego.

Największą sławę przyniosła mu komedia "Powrót posła", którą Teatr Narodowy wystawił parę miesięcy przed ogłoszeniem Konstytucji 3 Maja.

Utwór zawiera ważką treść polityczną, ściśle związaną z reformatorskimi pracami stronnictwa patriotycznego (o nim właśnie jest ten utwór). Konfrontując program reform z poglądami konserwatystów, ośmieszając ich ciemnotę i brak rozeznania w problemach kraju i społeczeństwa, utwór stał się agitacją na rzecz patriotyzmu i konieczności zmian w Rzeczypospolitej. Dlatego też "Powrót posła" uznano za pierwszą polską komedię polityczną.

Program stronnictwa patriotycznego:

 

• wprowadzenie dziedziczności tronu; wzmocnienie władzy królewskiej;
  
• zniesienie liberum veto;
  
• dążenie do zawarcia przymierza z Prusami;
  
• odrodzenie sejmu jako instytucji ustawodawczej;
  
• zniesienie poddaństwa chłopów;
  
• reforma szkolnictwa i położenie nacisku na odpowiednie wychowanie młodzieży (kształtowanie postawy obywatelskiej).